Dünya Bankası, dünyanın dört bir yanındaki gelişmekte olan ülkeler için hayati önem taşıyan bir mali ve teknik destek kaynağını oluşturuyor. Biz kelime anlamına göre bir banka değiliz. 185 üye ülkenin mülkiyetinde bulunan iki benzersiz kalkınma kurumundan oluşuyoruz - Uluslararası Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA).
Bu kurumlardan her biri, küresel yoksulluğun azaltılması ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi misyonumuzda farklı ancak destekleyici bir rol oynuyor. IBRD orta gelirli ve kredi itibarına sahip yoksul ülkelere odaklanırken, IDA dünyadaki en yoksul ülkeler üzerinde yoğunlaşıyor. Birlikte, gelişmekte olan ülkelere, eğitim, sağlık, altyapı ve iletişimin yanı sıra ve daha pek çok amaç için düşük faizli borçlar, faizsiz krediler ve hibeler sağlıyoruz.
Dünyadaki hemen hemen her ülkede yaklaşık 10.000 kalkınma uzmanı, Washington DC.’de ya da 100’den fazla ülke ofisimizde olmak üzere, Dünya Bankasında çalışıyor. Aramızda ekonomistler, eğitimciler, çevre bilimciler, mali analistler, antropologlar, mühendisler ve diğer mesleklerden pek çok kişi var. Yaklaşık 3.000 personelimiz gelişmekte olan dünyadaki ülke ofislerinde çalışıyor. Becerilerimizi ve bankanın kaynaklarını, yoksul ve zengin ülkeler arasındaki ekonomik farklılıklar üzerinde köprü kurmak, zengin ülke kaynaklarını yoksul ülkelerin büyümesine dönüştürmek ve yoksulluğun sürdürülebilir bir şekilde azaltılmasını sağlamak için kullanıyoruz.
Dünya Bankasında, dünyanın mücadelesini – yani küresel yoksulluğun azaltılmasını – kendi mücadelemiz haline getirdik.
Çalışmalarımızı, yoksulluğun ortadan kaldırılmasını ve sürdürülebilir kalkınmayı gerektiren Milenyum Kalkınma Hedeflerine ulaşmak üzerinde yoğunlaştırıyoruz. Hedefler bize amaç ve sonuçları ölçmemiz için kıstas sağlıyor
Misyonumuz
Misyonumuz, ortaklarımızla birlikte yoksulluğu azaltmak için çalışarak gelişmekte olan ülkelere ve bu ülkelerde yaşayan kişilere bu hedeflere ulaşmalarında yardımcı olmak. Bunu gerçekleştirebilmek amacıyla ekonomilerin gelişmesini sağlamak için yatırım ortamını geliştirmeye, istihdam ve sürdürülebilir büyüme yaratmaya odaklanıyor ve yoksullara yatırım yaparak ve yoksul kişileri güçlendirerek kalkınmaya katılmalarını sağlamaya çalışıyoruz.
- Kalıcı sonuçlar elde etmek için yoksullukla tutkuyla ve profesyonelce mücadele etmek.
- Kaynak sağlama, bilgi paylaşımı, kapasite geliştirme ve kamu sektörü ve özel sektörde ortaklıklar oluşturma yoluyla insanların kendilerine ve çevrelerine yardım etmelerine yardımcı olmak.
Banka değil, daha ziyade uzmanlaşmış bir kuruluş.
Dünya Bankası genel anlamında bir "banka" değildir. Birleşmiş Milletlerin uzman kuruluşlarından birisidir ve 184 üye ülkeden oluşmaktadır. Bu ülkeler, kuruluşun nasıl finanse edildiğinden ve paraların nasıl harcandığından müştereken sorumludurlar. Dünya Bankası, kalkındırma çevrelerinin geri kalanıyla birlikte, çabalarını Bin Yılın Kalkınma Hedeflerine ulaşılması doğrultusunda yoğunlaştırmaktadır. Bu hedefler BM üyeleri tarafından 2000 yılında kabul edilmiş olup, yoksulluğun istikrarlı bir şekilde azaltılmasını amaçlamaktadır.
"Dünya Bankası" ismi artık Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve Uluslararasi Kalkinma Birligi (IDA) için kullanılır hale gelmiştir. Bu iki kuruluş birlikte, gelişmekte olan ülkelere düşük faizli kredi, faizsiz kredi ve hibeler sağlar.
Dünya Bankası'nın Washington DC'deki ana merkezinde ve 109 ülkedeki ofislerinde hemen hemen dünyanın her ülkesinden 10 bin kalkınma profesyoneli çalışmaktadır.
8.1 milyar dolar yardım.
Dünyanın düşük gelirli ülkeleri genellikle uluslararası piyasalardan borçlanamazlar veya borçlansalar da ancak yüksek faiz oranları üzerinden borçlanabilirler. Gelişmiş ülkelerden gelen doğrudan katkılara ve kredilere ek olarak bu ülkeler ayrıca temel hizmetlerini sağlayabilmek için Dünya Bankası'ndan hibeler, faizsiz krediler ve teknik yardım almaktadırlar. Kredilerde geri ödeme süresi 35-40 yıl olup ve 10 yıllık ödemesiz bir dönem vardır.Faizsiz kredi ve hibe şeklinde finansman, dünyanın en büyük ödünlü yardım kaynağı olan IDA'dan gelmektedir. 40 kadar zengin ülke her dört yılda bir bu fon için para sağlamaktadırlar IDA kredileri Banka'nın finansal yardımının dörtte biri kadarlık bir bölümünü oluşturmaktadır. IDA fonları dışında Banka'nın gelirinin çok az bir kısmı üye ülkelerce karşılanmaktadır.
11.5 milyar dolar kredi.
Daha yüksek gelirli gelişmekte olan ülkeler—ki bunların bazıları, daha yüksek faiz oranlarından da olsa, ticari kaynaklardan borçlanabilmektedirler—IBRD'den krediler almaktadırlar.
IBRD'den borçlanan ülkeler, ticari bankalardan borçlanmalarına kıyasla geri ödemeler için daha uzun bir vade (ana para ödemelerinin başlamasından önce üç ila beş yıllık ödemesiz bir dönem) ile borçlanabilirler. Gelişmekte olan ülkelerin hükümetleri, yoksulluğun azaltılması çabaları, sosyal hizmetlerin sağlanılması, çevrenin korunması ve yaşam standartlarını iyileştirecek olan ekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi gibi özel odaklı projeler için kredi alırlar.
Sermaye yaratılması.
Dünya Bankası fonlarının hemen hemen tamamını dünyanın finansal piyasalarından sağlamakta olup, AAA kredi değerliliği ile fon toplamak için tahviller çıkarır ve bu düşük faiz oranlarını kendisinden borç alanlara yansıtır.
Global ürünler.
Son birkaç yıl içerisinde Dünya Bankası global etki yaratabilecek bazı faaliyetlere önemli kaynaklar yatırmıştır. Bunlardan bir tanesi borç hafifletmesidir ve güçlendirilmiş Ağır Borç Yükü Altındaki Yoksul Ülkeler (HIPC) Girişimi çerçevesinde 26 yoksul ülke kendilerine zaman içerisinde 41 milyar dolar tasarruf sağlayacak bir borç hafifletmesinden yararlanmışlardır. Bu ülkelerin borç geri ödemelerinden tasarruf edecekleri para ise konutlandırma, eğitim, sağlık ve fakirlere yardım programlarına harcanabilecektir.
Dünya Bankası, 189 ülke ve muhtelif kuruluşlarla birlikte yoksullukla savaşım için evvelce eşine rastlanmayacak global ortaklıklar kurmuştur. Bin Yılın Kalkınma Hedefleri okullara kayıt, çocuk ölümleri, hamilelikte sağlık, hastalık ve suya erişim konularında 2015 yılına kadar ulaşılması gereken belirgin hedefler tanımlamıştır.
Başkan: Robert B. Zoellick
Üyelik: Yönetim Kurulları tarafından temsil edilen 185 ülke
Dünya Bankası:
-Uluslararası Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası (IBRD)
-Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA)
İştirakler:
-Uluslararası Finans Kurumu (IFC)
-Çok Taraflı Yatırım Garanti Kurumu (MIGA)
-Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözüm Merkezi (ICSID)
Yıllık Rapor Yıllık Toplantılar & Bahar Toplantıları
Merkez Ofisi: Washington, DC, ve 100’den fazla ülke ofisi
Personel: Dünyanın dört bir yanındaki ofislerde yaklaşık 10.000 çalışan
Kuruluşu: 44 ülkenin Bretton Woods, New Hampshire’da gerçekleştirdiği konferans sırasında, 1 Temmuz 1944 tarihinde kurulmuştur.
Diğer global ortaklıklar arasında, Dünya Bankası gündeminin en üstünde HIV/AIDS hastalığına karşı savaşım yer almaktadır. HIV/AIDS programları konusunda dünyanın en uzun vadeli finansmancısıdır. Banka'nın şu andaki HIV/AIDS taahhütlerinin tutarı, yarısı Afrika Sahrası altındaki bölgeye olmak üzere 1.3 milyar dolara ulaşmaktadır.
Yer üstündeki iş çeşitleri.
Banka şu anda akla gelebilecek hemen her sektör ve gelişmekte olan her ülkede 1,800'ün üzerinde projeyle uğraşmaktadır. Bunların arasında, Bosna Hersek'e mikro kredi sağlanması, Gine'deki toplumların AIDS konusunda eğitilmesi, Bangladeş'teki kızların eğitiminin desteklenmesi, Meksika'da sağlık koruma hizmetlerinin ilerletilmesi, bağımsızlığından sonra Doğu Timor'un yeniden imarına yardım ve yıkıcı bir deprem sonrasında Hindistan'da Gujarat'ın yeniden imar edilmesi projeleri sayılabilir.
Dünya Bankası Ajansları
Dünya Bankası Grubu, her biri nihai karar almaya yetkili üye ülkelerinin sahibi oldukları, birbiriyle yakından bağıntılı beş kuruluştan oluşmaktadır. Aşağıda açıklandığı üzere, her bir kuruluş, gelişmekte olan ülkelerde yoksullukla savaşım ve yaşam standartlarının geliştirilmesi görevinde belirgin bir işlev üstlenmiştir. "Dünya Bankası Grubu" beş kuruluşun tümünü içerir. "Dünya Bankası" terimi bu beş kuruluştan yanlızca IBRD ile IDA'yı ifade eder.
Uluslarasi Imar ve Kalkinma Bankasi (IBRD)
Kuruluş: 1945 184 üye
Kümülatif krediler: 360 milyar dolar
2002 mali yılında verilen krediler: 40 ülkede 96 yeni faaliyet için 11.5 milyar dolar
IBRD, orta-gelirli ve yoksul olmakla birlikte kredi değerliliğine sahip ülkelerde yoksulluğu; krediler, garantiler ve kredi dışı olanaklar aracılığıyla sürdürülebilir kalkınmaya destek vererek ve analitik ve danışma hizmetlerinde bulunarak azaltmayı hedeflemektedir. IBRD kârı azamileştirmeye çalışmadığı halde1948 yılından bu yana her yıl net gelir elde etmiştir. Elde ettiği kârlar birçok kalkınma faaliyetinin fonlanmasında kullanılmakta ve mali gücüne katkıda bulunmaktadır. Dolayısıyla da, sermaye piyasalarında borç alan müşterileri için düşük maliyette ve iyi koşullarda borçlanabilmektedir. Üye ülkelerin sahibi bulundukları IBRD'de oylama gücü, her üyenin göreceli ekonomik gücüne göre hesaplanan sermaye payına göre belirlenmektedir.
Uluslarası Kalkınma Birliği (IDA)
Kuruluş: 1960 162 üye
Kümülatif krediler: 135 milyar dolar
2002 mali yılında verilen krediler: 62 ülkede 133 yeni faaliyet için 8.18 milyar dolar
IDA'ya yapılan katkılarla, Dünya Bankası 2.4 milyar insanın barındığı dünyanın en yoksul ülkelerine yılda 6-7 milyar dolar faizsiz kredi verebilmektedir. Piyasa koşullarında borçlanma kapasiteleri çok düşük veya hiç olmayan bu ülkelerde, sağlanan bu mali desteğin hayati önemi vardır. Bu ülkelerin büyük kısmında ortalama gelir kişi başına yılda 500 doların altındadır olup, ayrıca birçok insan bunun altında bir gelirle yaşamını sürdürmektedir. IDA, eğitim, sağlık bakımı, temiz su ve sağlık koruma gibi temel hizmetlerden daha iyi biçimde yararlanılmasına yardımcı olmakta ve ekonomik kalkınma ile istihdama yönelik reformlarla yatırımlara destek vermektedir.
Uluslarası Finans Kurumu (IFC)
Kuruluş: 1956 175 üye
Portföy riski: 21.6 milyar dolar (bu tutarın 6.5 milyar doları sendikasyon kredileridir)
2002 mali yılı taahhütleri: 75 ülkede 204 şirkete ayrılan 3 milyar dolar (sendikasyon kredileri dahil; bu tutarın 2.7 milyar doları kendi hesabınadır).
IFC'nin görevi, özel sektör aracılığıyla ekonomik kalkınmayı geliştirmektir. Bu kuruluş, iş ortaklarıyla çalışarak gelişmekteki ülkelerde sürdürülebilir özel girişime yatırım yapar ve müşterilerine uzun vadeli kredi, garanti ve risk yönetimi sağlar. Bunun yanısıra danışma hizmeti de verir. IFC, özel sektörden yatırımcıların uygun bulmadığı bölge ve sektörlerde yatırımda bulunur ve IFC katkısı olmadan ticari yatırımcıların fazla riskli buldukları piyasalarda ümit vaat eden fırsatları geliştirir.
Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı (MIGA)
Kuruluş: 1988 157 üye
Sağlanılan kümülatif garantiler: 10.34 milyar dolar
2002 mali yılında sağlanılan garantiler: 1.36 milyar dolar (136 milyon dolarlık kısmı Müşterek Kontrgaranti Programı kaldıracıyla sağlanmıştır)
Yabancı sermayenin gelişmekteki ülkelerde istimlâk, paranın konvertibl olmaması, transfer kısıtlamaları, savaş ve sivil karışıklıklar gibi ticari olmayan risklere karşı korunarak teşvik edilebilmesi için MIGA garantiler sağlamaktadır. MIGA, yatırım olanaklarıyla ilgili bilginin ülkelerce yaygınlaştırılabilmesi için teknik yardım da sağlamaktadır. Bu kuruluş yatırım uzlaşmazlığı olduğunda talep üzerine arabuluculuk hizmeti de sunmaktadır.
Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi (ICSID)
Kuruluş: 1966 134 üye
Kaydedilen dava sayısı: 103
2002 mali yılında kaydedilen dava sayısı: 16
ICSID, yatırım uyuşmazlıklarında uzlaşma ve tahkim olanakları sağlayarak yabancı yatırımı teşvik etmeye çalışmaktadır. Bu suretle ülkelerle yabancı yatırımcılar arasında müşterek güvenin olduğu bir ortam yaratılmaktadır. Yatırımlarla ilgili birçok uluslararası sözleşme, ICSID'nın tahkim olanaklarına referansta bulunmaktadır. ICSID'nin, tahkim hukuku ile yabancı sermaye hukuku alanında araştırma ve yayın faaliyetleri de vardır.